Ağrısız ilişki için…
Cinsel ilişki sırasında sıvı salgılayarak ilişkinin ağrısız olmasını sağlayan bartolin bezleri özellikle menopoz döneminde kistleşirse, kanser riski ilk akla gelen durum olmalıdır.
* “Sayın doktor, vajinamın orta kısmında bir şişlik var. Şişliğin içi çok sert ve büyüklüğü fındık kadar. Sizce bu ne olabilir? Teşekkürler.”
Vajinanın girişinin her 2 yanında sağlı sollu yer alan kese şeklinde 2 tane bez vardır, bunlara bartolin bezleri adı verilir. Bu bezler ince bir kanal aracılığıyla vajina girişine, kızlık zarının hemen önüne açılır. Bu bezlerin görevleri cinsel ilişki sırasında salgı salgılayarak penisin vajinaya girmesini kolaylaştırmak ve böylece cinsel ağrıyı azaltmaktır. Ergenlikle birlikte salgılanmaya başlanan bu sümüksü kaygan sıvı, cinsel uyarılma ile artmaktadır. Bartolin bezlerinin salgıladığı sıvıyı vajinaya taşıyan kanallar herhangi bir sebeple tıkanır ise sıvı boşalamaz, bartolin bezinin içinde birikmeye devam eder ve böylece bartolin kisti oluşur. Biriken bu şeffaf sıvının oluşturduğu kist, cinsel beraberlik ve bezin tahrişi ile gittikçe büyümeye başlar. Bu büyüklük değişik boyutlarda olabilmektedir. Bir ceviz büyüklüğünden bir greyfurt büyüklüğüne kadar ulaşabilmektedir. Burada oluşmuş olan kist eğer enfekte olup mikrop kapar ise bartolin absesi formuna döner ve içindeki sıvı cerahate dönüşür. Çok ağrılı olan bu abse şekli hızlı bir şekilde büyümeye devam eder ve sosyal hayatı ciddi bir şekilde etkiler. Bu kistler menapoz yaşında oluşmuş ise bartolin kanseri de düşünülmelidir.
TEKRARLAMA RİSKİ VAR
Tedavisi cerrahidir. Ya tamamen çıkartılır ya da tıkanmış olan kanalların dışarı doğru açılması (en çok ve ilk tercih edilen yöntem) sağlanır. Özellikle genç kadınlarda mümkün olduğunca bartolin bezleri korunmalıdır, çünkü sağlıklı cinsel yaşam için önemli olan bir sıvıyı salgılamaktadırlar. İşlem sonrası bir süre cinsel hayat kısıtlaması önerilir ve eşli antibiyotik tedavisi yapılır. Tedavi ne kadar başarılı olursa olsun, ilk 6 ay içinde tekrarlama olasılığı yüsde 20-35′dir. Aynı ameliyat tekrarlanır. Tekrarlamasını önlemek içinse maalesef yapılabilecek bir şey yoktur.
